Τετάρτη, 6 Απριλίου 2016

Η ΚΑΛΛΙΣΤΗ ΤΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ ΑΜΦΙΠΟΛΗ

Του Αστέριου Τσίντσιφου
Υπήρξε ένα κομβικό σημείο στην πορεία του Μακεδονικού κράτους, όπου τα πάντα πήραν στροφή 180 μοιρών. Υπεύθυνο γι αυτό, ήταν η προσθήκη εδαφών που έφτανε έως το Νέστο ποταμό. Αναφερόμαστε φυσικά στην βασιλεία του Φιλίππου Β΄, που οίκησε την Αμφίπολη, ανακηρύσσοντας αυτήν βασιλικό νομισματοκοπείο. Το τι ακριβώς σήμαινε αυτό, η ιστορία που διδαχθήκαμε, δεν στάθηκε ικανή να το ερμηνεύσει. Αν μπορούσε, θα ξέραμε ότι το κέντρο βάρους του κράτους μετατοπίστηκε στα ανατολικά. Αυτό έγινε, γιατί στα νέα εδάφη εμπεριέχονταν το παγκόσμιο θησαυροφυλάκιο (Παγγαίο και πέριξ όρη). Τα «βόρεια προάστια» όπως θα λέγαμε σήμερα, υπήρχαν στην Αμφίπολη. Μπορεί οι εποχές να άλλαξαν, όμως όχι και οι συνήθειες των ανθρώπων. Ξέρουν όλοι και ιδιαίτερα οι επιφανείς, που θα αναπτύξουν δραστηριότητα και που θα κατοικήσουν. Οι εξελίξεις έτρεχαν εκεί στην Αμφίπολη και κανείς δεν ήθελε να είναι μακριά. Χαριτολογώντας θα πούμε, ότι στη δυτική Μακεδονία έμειναν μόνο οι «παρακατιανοί». Άλλωστε πέρα από αόριστες αναφορές περί πρωτεύουσας, ποιος ξανάκουσε έκτοτε για Πέλλα ή για Αιγές; Εκεί σταμάτησε να συμβαίνει το οτιδήποτε. Άρχισε να συμβαίνει ξανά επί Ρωμαίων, όταν  πλέον η Μακεδονία ήταν κατεχόμενη χώρα.
Είναι εύκολα κατανοητό, ότι η περίοδος που χαρακτηρίζει την πορεία των Μακεδόνων στο χρόνο, είναι η Ελληνιστική. Ότι σπουδαίο έχει να δείξει το Μακεδονικό κράτος, προέρχεται από αυτή την περίοδο. Υπήρξαν βέβαια αναλαμπές προηγουμένως, ιδιαίτερα στα ψηφιδωτά, όταν οι κύριες Μακεδονικές πόλεις (Πέλλα, Αιγές, Δίον), εντάσσονταν στην Χαλκιδαϊκή κοινοπολιτεία που έδρα είχε την Όλυνθο.
Η πλημμελείς και αποσπασματικές έως τώρα προσπάθειες ανασκαφών στην Αμφίπολη, δεν κατάφεραν να φανερώσουν την Μακεδονική διάσταση της πόλης. Αυτές τις ανασκαφικές αστοχίες, ακολούθησε επιτέλους η αρχή μιας άλλης, που στόχευσε ακριβώς στην επίμαχη λαμπρή περίοδο. Αναφέρομαι βέβαια στην ανασκαφή του λόφου «Καστά», που παρά το ότι βρίσκεται στην αρχή, τα νομίσματα φρόντισαν να μας αποκαλύψουν τη συνέχεια. Ήρθε στο φως το στρατιωτικό μαντείο «ειδικού σκοπού» της εκστρατείας και μάλιστα όχι τα ερείπια, αλλά ακέραιο σαν να επρόκειτο να λειτουργήσει ξανά. Προηγουμένως αποκαλύφθηκε ο εκπληκτικός περίβολος που πέραν του μαντείου περικλείει και πλήρες οικοδομημάτων Καβείριο ιερό ή αλλιώς χώρο μυστηρίου και μαγείας, που κατασκεύασε και διηύθυνε η ίδια η Ολυμπιάδα!!! Πρέπει να θεωρείται σχεδόν βέβαιο, ότι η κατάχωση προστάτεψε όλο το συγκρότημα και έτσι δεν θα έχουμε να κάνουμε με ερείπια.
Μέχρι εδώ, συμβαίνει κάτι πρωτοφανές, που δεν έχει αλλού προηγούμενο. Οικοδομήματα και μάλιστα επώνυμα είναι έτοιμα να γίνουν ορατά. Να φτάσει το παρελθόν στο παρών και έτσι να ζήσουν οι επισκέπτες πρωτόγνωρα συναισθήματα. Όπως τότε, που το κέντρο βάρους του Μακεδονικού βασιλείου ήταν στην Αμφίπολη, έτσι και σήμερα το συνολικό βάρος των ερευνών, πρέπει να πέσει στην Αμφίπολη. Η «ακρόπολη» της Μακεδονίας είναι εκεί και όχι στις ξεπεσμένες Αιγές ή οπουδήποτε αλλού.
fidiΝόμισμα που μέσα από συμβολισμούς, δείχνει τον χαρακτήρα του μνημείου της Ολυμπιάδας. Πρώτα-πρώτα η οικοδέσποινα Ολυμπιάδα που εδώ είναι Στρατονίκη (περικεφαλαία), ταΐζει το φίδι που τυλίγεται σε δέντρο. Σε εμπόλεμη κατάσταση η Ολυμπιάδα φορά περικεφαλαία (Στρατονίκη) και το φίδι τυλίγεται σε δέντρο (Α,Β -ανάγλυφα ανασκαφής) ή στο νόμισμα. Αντίθετα σε καιρό ειρήνης, η περικεφαλαία και το δέντρο απουσιάζουν (Γ). Στο νόμισμα πάλι. Πίσω από την καθιστή Στρατονίκη ο περίβολος του Καβείριου ιερού να προστατεύεται από τη γνωστή μας σφίγγα εμπρός και στην κορυφή επάνω κοράκι, που συμβολικά ήταν φύλακας της τελετουργικής μαγείας.
kranos
Τα νομίσματα αποκαλύπτουν ακόμα, ότι όλα δεν τελειώνουν μέσα στον περίβολο. Έξω από αυτόν περιμένουν να αναστυλωθούν δυο μεγάλοι ναοί. Της Αρτέμιδος και της Αθηνάς. Πιθανότατα πρόκειται για έναν διαμορφωμένο με περισσότερα οικήματα ιερό λόφο, που στην κορυφή του είχε το Καβείριο ιερό. Περισσότερα γι αυτό όμως σε επόμενο άρθρο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου