Τρίτη 28 Φεβρουαρίου 2017

ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΠΥΘΙΑ

ΚΑΒΕΙΡΙΑ ΠΥΘΙΑ
Τα ΠΥΘΙΑ ήταν διαδεδομένοι αγώνες που γίνονταν προς τιμή του Απόλλωνα. Στη Θεσσαλονίκη τα Πύθια, όπως μας αποκαλύπτει το νόμισμα, είχαν το προσωνύμιο ΚΑΒΙΡΕΙΑ (1,2). Η σχέση Καβειρίων και Απόλλωνα ήταν δεδομένη, αφού κάθε Καβείριο ήταν Απολλώνιος χώρος. Στη Θεσσαλονίκη υπήρχαν λόγοι παραπάνω από αλλού να απεικονίζεται η σχέση αυτή σε νομίσματα κι αυτό γιατί κάτι περισσότερο αντιπροσώπευε το Καβείριο εκεί. Έτσι έχουμε τον Κάβειρο με τον Απόλλωνα να κρατάνε από κοινού στεφάνι (3), όπως και τον Απόλλωνα να κρατά στο χέρι του Κάβειρο (4).
Ο Απόλλωνας συμμετείχε εκεί και με την ιδιότητα του προστάτη της μαντικής τέχνης, όπως φανερώνει ο τρίποδας (1,4).Το φίδι που τυλίγεται γύρω από την κολώνα, όπου επάνω είναι η λύρα, θέλει να μας πει κάτι παραπάνω. Δημιουργεί μια σύνδεση με το παρελθόν, που αιώνες μετά στα χρόνια του Γορδιανου Γ΄ (238 – 244 μ. Χ.) που κόπηκαν όλα αυτά τα νομίσματα, δεν ξεπεράστηκε ακόμα. Την δική του σημειολογία έχει και το φίδι που τυλίγεται στον τρίποδα (1). Μπορεί να θυμίζει λίγο και τη ζωφόρο του «Καστά» στην Αμφίπολι.

Κυριακή 26 Φεβρουαρίου 2017

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΙΠΠΟΣ

ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΚΑΙ ΦΙΛΙΠΠΟΣ
Όταν η Αμφίπολι ορίστηκε από τον Φίλιππο βασιλικό νομισματοκοπείο, τεράστιες ποσότητες νομισμάτων κόβονταν εκεί. Πολύ λιγότερα, τιμής ένεκεν λόγω πρωτεύουσας, κόβονταν στην Πέλλα. Ο οργασμός νομισματοκοπίας στην Αμφίπολι, δεν επέτρεπε την καλλιτεχνικότητα να φτάσει σε ακραίο υψηλό επίπεδο (1). Αντίθετα στην Πέλλα, έχουμε αριστουργήματα χαρακτικής (2).
Εκεί λοιπόν που ο χρόνος πίεζε για όλο και περισσότερα τετράδραχμα, μια και τα πολύτιμα μέταλλα περίσσευαν, η βεβιασμένη χαρακτική υστερούσε εμφανώς από την αντίστοιχη στην Πέλλα. Το ίδιο συνέβη αργότερα και με τα νομίσματα του Αλεξάνδρου. Αυτό όμως είναι άλλη ιστορία.

ΝΟΜΙΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΙΓΩΝ


Υπάρχει ένα πολύ μεγάλο θέμα, που αφορά τα νομίσματα που έκοψε ο Παίονας βασιλιάς Αυδωλέων (περίπου 315 - 286 π. Χ.). Στην πραγματικότητα είναι αρκετά θέματα μαζί, που όλα μαζί οδηγούν σε μια πονηρή στρέβλωση της ιστορίας.
Γράφεται ότι το νόμισμα του Αλεξάνδρου (1), κόπηκε στην Άστιβο ή στο Δαμάστιον της Παιονίας και αυτό γιατί ο τρόπος γραφής είναι πανομοιότυπος με αυτόν των νομισμάτων του Αυδωλέοντα (2). Ταιριάζουν ακόμα τα νομίσματα, στην υψηλή καλλιτεχνικότητα που διαθέτουν. Από αυτό πηγάζει η πρώτη ένσταση, που αμφιβάλει αν στην Παιονία υπήρχαν χαράκτες τόσο υψηλού επιπέδου. Βέβαια είναι απολύτως βέβαιο, ότι τα νομίσματα έχουν τον ίδιο τόπο κοπής, όμως αυτός δεν θα μπορούσε να είναι η Παιονία. Στα περισσότερα νομίσματά του ο Αυδωλέων, έχει ένα περίεργο μονόγραμμα. Απαρτίζεται από το άλφα (Α) και από κέρατα αίγας. Δεν είναι τίποτα άλλο από το αρχικό γράμμα της πρώτης πρωτεύουσας των Μακεδόνων ΑΙΓΕΣ, με τα κέρατα από επάνω για να μπορεί να συνδεθεί και να μην παρερμηνευτεί με το άλλο άλφα που είναι μεμονωμένο. Πονηρά το ερμηνεύουν σαν μονόγραμμα του Αυδωλέοντα, όμως τα καμπυλωτά κέρατα δεν συνιστούν γράμμα. ‘Αλλωστε θα ήταν πλεονασμός, αφού το όνομα είναι γραμμένο.
Εκεί έκοψε τα νομίσματά του ο Παίονας βασιλιάς, μια και οι σχέσεις του με τον Κάσσανδρο ήταν πολύ καλές. Έτσι δεν τίθεται θέμα πολιτιστικής αναλαμπής στα όρια της Παιονίας. Όσον αφορά τα μεταθανάτια νομίσματα του Αλεξάνδρου που κόβονταν στις ΑΙΓΕΣ, ο τόπος κοπής προκύπτει από περισσότερα σύμβολα που εμφανίζονται εκεί.
ΥΓ. ΑΙΓΕΣ βέβαια είναι η Έδεσσα και όχι η Βεργίνα της ψεύτικης ευημερίας που εμφανίζει η Κα Κοτταρίδου.

Τετάρτη 22 Φεβρουαρίου 2017

ΟΛΥΜΠΙΟΣ ΑΔΡΙΑΝΟΣ

ΟΛΥΜΠΙΟΣ ΑΔΡΙΑΝΟΣ
Είναι γνωστά τα φιλελληνικά αισθήματα του αυτοκράτορα Αδριανού. Αυτά ήταν υπεύθυνα για το προσωνύμιο Graeculius (μικρός Έλληνας) που του έδωσαν οι Ρωμαίοι. Δεκάδες μικρά και μεγάλα έργα στον Ελληνικό χώρο επιβεβαιώνουν το προσωνύμιο. Αυτά από τη μεριά των Ρωμαίων. Από τη μεριά των Ελλήνων, τίμησαν άραγε με οποιονδήποτε τρόπο τον Αδριανό; Δεν φαίνεται να είναι γνωστό κάτι προς αυτή την κατεύθυνση.
Η είδηση είναι και αυτή προέρχεται από τα νομίσματα, ότι και οι Έλληνες έδωσαν ένα άκρως τιμητικό προσωνύμιο στον Αδριανό. Τον ονόμασαν ΟΛΥΜΠΙΟ που θα πει με άλλα λόγια ισόθεο. Προσωπικά θεωρώ μικρή αυτή την πληροφορία που προέρχεται από τα νομίσματα. Αν αθροίσουμε όμως τις χιλιάδες πληροφορίες όλων των μεγεθών, που προέρχονται από αυτά και που δεν προσμετρούνται στην ιστορία, τότε καταλαβαίνουμε γιατί η ιστορία μας είναι αποσπασματική και άρα χωρίς ροή.
Σε ένα νόμισμα του Αδριανού λοιπόν από το ΔΙΟΝ της Μακεδονίας, διαβάζουμε την επιγραφή: IMP[ERATOR] CAES[AR] HADRIANO AUG[USTUS] OLYMPIO. Από όλους τους αυτοκράτορες που έκοψαν νομίσματα στο Δίον, μόνο στον Αδριανό δόθηκε ο τιμητικός αυτός τίτλος.

Τρίτη 21 Φεβρουαρίου 2017

Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ

Η ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΥΠΟΓΕΙΩΝ
Ο όρος «πολιτιστική κληρονομιά» με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Η μεταχείριση των νομισμάτων που εντάσσονται στον όρο και η ερμηνεία του ίδιου όρου κατά πως βολεύει, με βρίσκει κάθετα αντίθετο. Πολιτιστική κληρονομιά, είναι η ιστορία που μεταφέρουν αυτά τα μικρά κομμάτια μετάλλου και όχι αυτό καθαυτό το νομισματικό έργο τέχνης. Παράλληλα βέβαια με την ανάγνωση των πληροφοριών που μεταφέρει το νόμισμα, λειτουργεί και ο οπτικός θαυμασμός του δημιουργήματος.
Σε ποιον ανήκει η ΔΙΚΗ μας πολιτιστική κληρονομιά; Φαντάζομαι σε όλους μας και όχι μόνο στους διαχειριστές της κληρονομιάς και ελάχιστους εκλεκτούς. Τι θα έπρεπε να γίνει λοιπόν, ώστε όλοι μας να γίνουμε δέκτες της ιστορίας; Ένας χρόνος και 1000 φωτογραφίες νομισμάτων στο προφίλ μου, μου δίνουν το δικαίωμα να γράψω, ότι έτσι προάγεται η πολιτιστική μας κληρονομιά. Έτσι διαχέεται ιστορία σε όλους και αυτό δεν θα έπρεπε να περιορίζεται στο προφίλ μου. Έπρεπε να υπάρχουν 50 σημεία σε όλη την Ελλάδα, όπου θα εκτίθονταν και το παραμικρό νόμισμα μαζί και η ιστορία του.
Όμως δεν γίνεται έτσι. Εκατοντάδες χιλιάδες νομίσματα βρίσκονται σε υπόγεια μουσείων, που όλο και ο αριθμός τους αυξάνεται. Εκεί είναι θαμμένη η ιστορία και η υποψία σε μένα ότι κάποιοι μας θέλουν ανιστόρητους, όλο και μεγαλώνει. Εκεί λοιπόν είναι θαμμένα και νεκροθάφτες είναι αυτοί που ζούνε από την πολιτιστική μας κληρονομιά. Αυτοί θα έπρεπε να πράξουν τα δέοντα, ώστε να μην γράφω εγώ αυτά σήμερα. Πόσο ευχαριστημένοι είναι, που τα νομίσματα είναι στο μαύρο σκοτάδι; Θα μπορούσε να υπάρξει η δικαιολογία, ότι κι αυτοί δεν τα ήξεραν αυτά. Είναι σωστό, γιατί ποτέ κανένας και πουθενά δεν τους δίδαξε το νόμισμα. Τώρα όμως ξέρουν και είναι στο χέρι τους να διώξουν τον τίτλο του νεκροθάφτη από επάνω τους.

ΟΙ ΑΝΑΡΜΟΔΙΟΙ - ΑΡΜΟΔΙΟΙ

ΟΙ ΑΝΑΡΜΟΔΙΟΙ - ΑΡΜΟΔΙΟΙ
Δέχτηκα πολλά μηνύματα, για να σχολιάσω τα τελευταία γραφόμενα περί της ανασκαφής στην Αμφίπολι. Δεν θα το κάνω και θα εξηγήσω γιατί. Για την ανασκαφική ομάδα, εκφράστηκα προ μηνών πολύ συγκεκριμένα. Προέτρεψα τα μέλη της να δηλώσουν αναρμόδια και να παραιτηθούν. Θεώρησα ότι οι ειδικότητες που θα έπρεπε να είναι στην πρώτη γραμμή, είναι της θεολογίας και της νομισματολογίας. Έτσι θα έπρεπε να είναι, αφού το μνημείο άπτεται της αρχαίας θεολογίας. Μια και αυτό δεν συμβαίνει, λεγόμενα εκτός πραγματικότητας αναρμόδιων ανθρώπων που είδαν φως και μπήκαν, δεν πρόκειται ποτέ να σχολιάσω. Όταν όμως κάποτε, καταφέρουν και πούνε κάτι σωστό, τότε θα το επιβραβεύσω. ΤΕΛΟΣ με αυτό.
Ο νομισματολόγος χρειάζεται να ερμηνεύσει σύμβολα και μονογράμματα, τα οποία πέραν των νομισμάτων, τα ίδια είναι εγχάρακτα και μέσα στο μνημείο. Τη σκυτάλη μετά παίρνει ο θεολόγος, ώστε να κάνει τις απαραίτητες συνδέσεις. Οι άλλες ειδικότητες ακολουθούν.